TURİZM
Giriş Tarihi : 30-01-2020 09:16

Çıralı, çevrecilere emanet

Beydağları Sahil Milli Parkı sınırları içerisinde yer alan Ulupınar Mahallesi’ne bağlı Çıralı kumsalında deniz kaplumbağalarının yumurtlama sezonunda yürütülecek koruma ve izleme çalışmalarına yönelik hazırlanan protokol Doğa Koruma ve Milli Parklar 6. Bölge Müdürü Rıza Kamil ve S.S Ulupınar Çevre Koruma, Geliştirme ve İşletme Kooperatifi adına Ulupınar Mahallesi Muhtarı Habib Altınkaya’nın imzaları ile yürürlüğe girdi. 3 yıl boyunca yürürlükte kalacak olan protokol ile deniz Kaplumbağalarının korunması ve varlıklarının gelecek nesillere aktarılmasının sağlanması amaçlanıyor.

Çıralı, çevrecilere emanet

Ahmet Duran YENİGÜN - Şüheda PARTAL

Tarım ve Orman Bakanlığı Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü 6.Bölge Müdürlüğü’ne bağlı Beydağları Sahil Milli Parkı sınırları içerisinde yer alan ve ülkemizdeki 21 deniz kaplumbağası yumurtlama kumsalından bir tanesi olan Çıralı sahilinde deniz kaplumbağalarının yumurtlama sezonunda yürütülecek koruma ve izleme çalışmalarına yönelik protokol hazırlandı.

3 yıl boyunca yürürlükte kalacak olan protokol, Doğa Koruma ve Milli Parklar 6. Bölge Müdürü Rıza Kamil ve S.S Ulupınar Çevre Koruma, Geliştirme ve İşletme Kooperatifi adına Ulupınar Mahallesi Muhtarı Habib Altınkaya’nın imzaları ile yürürlüğe girdi.

Protokolün imza törenine 6.Bölge Müdürlüğünden Doğa Koruma ve Sulak Alanlar Şube Müdürlüğü, Beydağları Sahil Milli Parkı Müdürlüğü personeli ile kooperatif üyeleri de katıldı.

‘TÜRKİYE’NİN EN UZUN YUMURTLAMA KUMSALINA SAHİBİZ’

İmza törenin ardından açıklamada bulunan Doğa Koruma ve Milli Parklar 6. Bölge Müdürü Rıza Kamil, ülkemizde deniz kaplumbağalarının 2009/10 sayılı ‘Deniz Kaplumbağalarının Korunması Genelgesi’ne göre korunmakta olduğunu ve ülke genelinde 21 yumurtlama kumsallarından 9 tanesinin Antalya İl sınırları içerisinde yer aldığını söyledi. Türkiye’de en fazla deniz kaplumbağası yumurtlama kumsalının Antalya’da olduğunu bildiren Kamil, en uzun yumurtlama kumsalının da 29.3 kilometre ile Belek olduğunu ifade ederek, “Antalya’nın dışında kalan 11 yumurtlama kumsalının toplam sahil bandı uzunluğu 110.8 kilometre. Antalya ili sınırları içerisindeki Patara, Kale, Kumluca, Çıralı, Tekoriva, Belek, Kızılot, Demirtaş, Gazipaşa’da 9 yumurtlama kumsalının toplam uzunluğunun ise 103.4 kilometre. Yani Türkiye’nin en uzun deniz kaplumbağaları yumurtlama kumsalına sahibiz” dedi.

‘İNSAN FAALİYETLERİ EN BÜYÜK TEHDİT’

Deniz kaplumbağalarının 100 milyon yıldan daha uzun bir süredir denizlerde ve okyanuslarda yaşam mücadelesi verdiğine dikkat çeken Rıza Kamil, “Deniz kaplumbağalarına ait bulunan ilk fosil 150 milyon yıl öncesine dayanmaktadır. Deniz kaplumbağaları deniz ve kıyı ekosistemleri açısından vazgeçilmez bir öneme sahipler. Başlıca besin kaynakları olan deniz çayırları ve deniz analarının popülasyonunun dengesini koruyarak aşırı çoğalmalarını önlemektedirler. Ancak son 200 yıldır süregelen insan faaliyetleri deniz kaplumbağası türlerinin varlığı için en büyük tehdidi oluşturmaktadır” dedi.

‘100-150 YUMURTA BIRAKIR’

Dünyada yedi tür deniz kaplumbağası yaşamını sürdürmek olduğu bilgisini veren Kamil, “Bunlardan beşi Akdeniz’de görülmektedir. Bu beş türden de sadece ikisi ülkemizde Akdeniz kumsallarına çıkarak yuva yapmaktadır. Bunlar caretta adıyla herkes tarafından bilinen Caretta caretta (İribaş deniz kaplumbağası) ve Chelonia mydas (Yeşil kaplumbağa)’dır. Erkek bireyler denizin dışına hiç çıkmazken, dişiler ise sadece yumurta bırakmak için kumsallara çıkarlar. Nisan-Mayıs arasında olan her üreme sezonunda erkekler kumsala yakın denizlerde dolaşırken Mayıs Ağustos arasındaki her sezonda dişiler, yaklaşık 15 gün arayla ortalama üç kez yuva yaparlar. Dişiler tek yumurtlamada ortalama 100-150 yumurta bırakır.”

‘DOĞDUĞU BÖLGEYE GERİ DÖNER’

Yavruların kuluçkadan çıkma sürelerinin yaklaşık iki ay olduğuna değinen Kamil, “Temmuz ve Ekim ayı arasında yuvalardan çıkan yavrular ay ışığı veya deniz parıltısını kullanarak denize doğru giderler. Ancak daha güçlü bir başka ışık olursa yanlış yöne giderler ve yine yem olmaktan kurtulamazlar. 25-30 yaşlarında erişkinliğe ulaşabilen kaplumbağalar ancak bu yaşlardan sonra üreme ve yumurtlama olgunluğuna erişirler. Bu yüzden kaplumbağaların yuva yaptıkları sahillerde geceleri ışık kaynağı olmamasına dikkat edilir. Yapılan araştırmalarla ortalama 1000 yumurtadan yalnızca birinin 50 yaşına ulaşabildiği tespit edilmiştir. Her bir kaplumbağa hangi sahilde doğmuşsa, erişkinliğe ulaştığında, çiftleşmek için o bölgeye geri döner ve yine sadece kendi doğduğu kumsala yumurtalarını bırakır” diye konuştu.

‘ÇIRALI’DA BİRÇOK İLK GERÇEKLEŞTİRDİK’

Tarım ve Orman Bakanlığı, Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü, 6. Bölge Müdürlüğü olarak bu kumsallarda koruma-izleme ve bilinçlendirme faaliyetleri yürüttüklerine dikkat çeken Bölge Müdürü Rıza Kamil, “Yuva çıkışının ve insan kullanımının ve baskının yoğun olduğu bazı kumsallarımızda üniversitelerle protokoller yaparak uzman akademisyenler rehberliğinde, yerel halkın ve gönüllülerin katılımı, belediyelerimizin, kurumlarımızın ve kolluk kuvvetlerimizin desteğiyle sezon süresince çalışmalarımız devam etmektedir. 2019 yılında ise yerel kurumlar ve gönüllülerin katılımıyla, Çıralı Kumsalındaki yuva koruma ve izleme faaliyetleri ise S.S. Ulupınar Çevre Koruma, Geliştirme ve İşletme Kooperatifi ile yapılan protokol kapsamında yürütülmektedir. Yerel halk ve gönüllülerden oluşan ekiplerle gece-gündüz kumsalın ve yuvaların etkin korunması, yuvalardan sağlıklı yavru çıkışlarının sağlanması için yoğun çaba ve gayret göstermektedir. Doğa Koruma ve Milli Parklar 6. Bölge Müdürlüğü olarak son yıllarda aynı zamanda Beydağları Sahil Milli Parkı sınırları içerisinde yer alan Çıralı Yumurtlama Kumsalında deniz kaplumbağalarının korunması adına birçok ilk gerçekleştirilmiştir” dedi.

92 BİN YAVRU DENİZLE BULUŞTU

Antalya’daki 9 deniz kaplumbağası yumurtlama kumsalları içerisinde, ahşap direklerle ilk zonlama çalışmasını, İlk Deniz Kaplumbağası Tanıtım ve Bilinçlendirme Meydanını, gönüllüler ve ziyaretçilere yönelik ilk Mobil Karavan uygulamasını, yerel halkın, gönüllülerin ve işletmelerin katılımından oluşan İlk Kıyı Koruma ve Kontrol Komisyonu kurulmasını, 2018 ve 2019 yılında ‘İlk Yuva’ etkinliği adı altında kurumların, yerel halkın ve gönüllülerin katılımı ile tanıtım ve farkındalık çalışmalarını, Koruma çalışmalarına destek veren kişi ve kurumlara ‘Caretta Dostu’ sertifikası verilmesi faaliyetlerini hayata geçirdiklerini belirten Kamil, yürütülen çalışmalar sonucunda, Çıralı, Kumluca ve Demirtaş yumurtlama kumsallarında 2019 yılında 1085 yuvadan 92 bin 54 yavrunun denizle buluşmasını sağladıklarını söyledi.

‘ÇIRALI’DAKİ ÇALIŞMALARIMIZ BİR ÖRNEKTİR’

6. Bölge Müdürlüğü ve S.S. Ulupınar Çevre Koruma, Geliştirme ve İşletme Kooperatifi arasında imzalanacak “Deniz Kaplumbağalarının Korunması İşbirliği Protokolü” kapsamında 2020-2022 yılları arasında 3 yıl süre ile koruma, izleme ve bilinçlendirme çalışmalarının devam edeceğini hatırlatan Rıza Kamil, “Çıralı’daki çalışmalarımız bir örnektir. Kooperatifimizle yaklaşık 10 yıldır çalışmalar yürütüyoruz ve imzalayacağımız protokol ile birlikte hiçbir ticari faaliyete yer olmadan sadece ve sadece gönüllük esasına dayanan insanların doğayı koruma faaliyetlerini ön plana çıkardığı ve gönülden desteklediği bizim de kendilerine teknik ve idari almanda destek verdiğimiz hep birlikte yürüttüğümüz entegre bir çalışma olacak” dedi.

‘KORUMA FAKTÖRÜ EN ÜST DÜZEYE ÇIKACAK’

Protokol çerçevesinde hem Doğa Koruma ve Milli Parklar 6. Bölge Müdürlüğü’nün hem de Ulupınar Çevre Koruma, Geliştirme ve İşletme Kooperatifi’nin yükümlülükleri olduğuna değinen Kamil, “Gelecek nesillere deniz kaplumbağalarının sağlıklı bireyler, sağlıklı popülasyonlar olarak aktarılmasının gayreti içerisindeyiz. Protokolün içerisinde kumsalların korunmasından deniz kaplumbağalarının geliştirilmesine yumurtlama zamanlarındaki desteklerden gece nöbetlerine kadar çalışmaları içeriyor. Daha önce kooperatifimiz bunları gerçekleştiriyorlardı ancak bu protokolle daha resmi bir hal aldı. Daha önce bölgeye gelen bazı ziyaretçiler kurallara uymuyordu ve oradaki arkadaşlarımızın da yaptırım gücü olmuyordu. Şimdi artık işin içerisinde Doğa Koruma ve Milli Parklar 6. Bölge Müdürlüğü, Beydağları Sahil Milli Parkı ve en büyük destekçimiz Jandarma Teşkilatımız var. İşin içine devletin kurumları girince ve yerel halkla bütünleşme olduğu zaman koruma faktörü en üst düzeye çıkıyor” diye konuştu.

‘UYGULAMALAR DAHA SIK OLACAK’

Çıralı’ya gelecek vatandaşlardan da diğer bölgelerden ayrı bir yer olarak özel bir alan olduğunu düşünerek gelmelerini isteyen Rıza Kamil, “Çünkü buradaki ekosistem farklı bir ekosistem. Buradaki kurallara uyulması gerekiyor. İşte saat 8’den sonra kumsalda ateş ve ışık yakılmaması gibi birçok kurallar var. Geçen yıl bu kuralları çok iyi uyguladığımızı düşünüyorum. Bu yıl ise uygulamalar daha sık olacak. Artık insanlar buranın bir kurumsal yapıyla işletildiğini, kurumsal bir yapıyla korunduğunu ve bunların da devletin desteğiyle yapıldığını bilecek. Gönüllülerimize de resmi olarak kartlarını da verdik ve yaptırım güçleri olduğu bilinecek. Zaten insanlar o kartları gördüğü zaman insanlar daha dikkatli oluyor ve yanımızda jandarma teşkilatımız ile diğer kamu kurumları olduğu sürece de daha faydalı işler yapacağımıza inanıyorum. Buraya gelen insanlarımız buranın özel bir alan olduğunu, deniz kaplumbağaları için atan kalpler olduğunu bilerek aynı şekilde düşünmeleri ve kurallara uyması gerektiğini talep ediyoruz. Onun için kooperatifimiz bu örnek çalışmalarından dolayı kooperatif başkanımıza, üyelerine ve gönüllülerimize çok teşekkür ediyoruz” dedi.

‘YANARTAŞ İÇİN GENEL MÜDÜRLÜKTEN CEVAP BEKLİYORUZ’

S.S. Ulupınar Çevre Koruma, Geliştirme ve İşletme Kooperatifi’nin Beydağları Sahil Milli Parkı içerinde yer alan Yanartaş için talebinin de değerlendirdiğini hatırlatan Kamil, “Kooperatifimizin gönüllük esası ile faaliyet gösteriyor ancak bazı mali yükümlülükleri var. Gönüllü çalışanların yanında sigorta ve vergilerini ödedikleri ücretli çalışanları da var. Bizimde Beydağları Sahil Milli Parkı içerisinde yer alan günübirlik kullanım alanlarımız bulunuyor ve Çıralı’da bulunan Yanartaş şu anda bizim tarafımızdan işletiliyor. Burayla ilgili kooperatifimizin bir talebi oldu, bizde olumlu yaklaşarak genel müdürlüğümüze bildirdik. Genel müdürlüğümüzün de durumu olumlu karşılayacağını düşünüyorum çünkü doğa koruma faaliyetleri açısından bu önemli. Ancak yetki genel müdürlüğümüzde olduğu için oradan çıkacak sonucu bekliyoruz” şeklinde konuştu.