Sigorta primleri eksik yatırılan işçinin hakları


Bu makale 2017-12-07 21:16:12 eklenmiş ve 164 kez görüntülenmiştir.
Av. Ertuğrul Yalçın

 

Sigorta Primlerinin Eksik Yatırılması

İşçilerin neredeyse tamamı emekli olabilmeyi ve emekliliğinde rahat bir yaşam sürmeyi hedefler. Emeklilik için devletin koymuş olduğu bazı kurallar ve şartların sağlanması gereklidir. Bunlardan birisi de sigorta primlerinin belirli şartlarda ve günde yatırılmasıdır. Böylesine önemli bir özelliği olan sigorta primleri maalesef işverenler tarafından ek külfet olarak görülmekte ve masrafları dolayısıyla usulüne uygun yatırılmamaktadır. İşçiler ise sigorta primlerinin gerçek maaş üzerinden gösterilmemesi veya sigorta primlerinin hiç yatırılmaması nedeniyle mağdur olmaktadırlar. İşçilerin gerçek maaşları üzerinden primlerinin yatırılmaması iş sözleşmesinin feshedilmesinde haklı neden kabul edilmektedir. Hal böyleyken işçinin en temel özlük haklarından birisinin işveren tarafından yok sayılması ve buna ilişkin usülsüz yapılması hem haklı fesih nedeni kabul edilmekte hem de bu usülsüzlük için idari para cezası kesilmektedir.

Sigorta Primleri Eksik Yatırılan İşçinin Hakları Nelerdir ? 

Sigorta Primlerinin Eksik Yatırılması Nedeniyle İş Sözleşmesinin Feshi ve Kıdem Tazminatı

Yargıtay’ın vermiş olduğu kararlar doğrultusunda sigorta primleri eksik yatırılan işçi, iş sözleşmesini haklı nedenle feshedebilir. Bu fesih işlemi derhal fesih olarak kabul edilir ve işçi fesih iradesini bildirdiği gün itibariyle işe gitmeyecektir. Bu nedenle iş sözleşmesini fesheden işçi kıdem tazminatına hak kazanacak ve bu tazminatın işveren tarafından ödenmesini isteyecektir. İşverenin kıdem tazminatı ödemesi yapmaması halinde ise İş Mahkemelerinde alacak davası açılacak ve taraflar arasındaki uyuşmazlık İş Mahkemeleri önünde çözülecektir.

Sigorta Primlerinin Eksik Yatırılması İş Sözleşmesini Feshetme İmkanı Verir Mi?

Yargıtay’ın farklı dairelerinin vermiş olduğu kararlar doğrultusunda; sigorta primlerinin eksik yatırılmasının iş sözleşmesini haklı nedenle feshetme nedeni olarak kabul edilecektir.

Sigorta Primlerinin Eksik Yatırılması Nedeniyle İş Sözleşmesini Fesheden İşçi İhbar Tazminatına Hak Kazanır Mı?

İş sözleşmesini, sigorta primlerinin eksik yatırılması nedeniyle fesheden işçi iş sözleşmesini kendisi haklı nedene dayalı olarak feshettiği için ihbar tazminatı alamaz.

İşçinin Sigorta Primlerinin (SGK) Eksik Yatırılması Davası

İş kanunu uyarınca, ister belirli süreli ister belirsiz süreli hizmet akdi söz konusu olsun, işveren işçiyi sigortalı olarak çalıştırmalı ve gerçek maaşı üzerinden sigorta primlerini ilgili kuruma yatırmalıdır. Kural olarak işçinin aldığı brüt tutar hesaplanarak SGK ya bu tutar üzerinden bildirim yapılmalıdır. Bu primleri yatırma yükümlülüğü işverene aittir. Ancak uygulamada zaman zaman primlerin –gerçek olmadığı halde-  asgari ücretten yattığı, çeşitli nedenlerle olması gerekenden düşük bildirildiği görülür. İşini kaybetmek istemeyen işçi bu duruma ses çıkarmaz, hakkını aramazsa ise emekli maaşını alması gerekenden daha düşük tutarlarda alacaktır, işten ayrıldığı takdirde ise kıdem tazminatı tutarı düşecektir.

İşveren, işçiyi sigorta başlangıç tarihinden önce işe giriş bildirgesi ile ilgili kuruma bildirmekle yükümlüdür. İşveren işçinin sigorta primini aldığı gerçek ücret üzerinden tam olarak ödemek zorundadır. İş Kanunu 24 madde haklı nedenle fesih nedenlerini düzenlemektedir. Bu husus ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller haklı nedenlerden biridir. Kanunda ‘benzerleri’ diyerek örnek haller sayılsa da açıkça sınırlı sayıda düzenlendiklerine ilişkin kesin bir veri bulunmamaktadır. Dolayısıyla numerus clauses ilkesinin uygulanmadığını benimsersek sigorta primlerinin eksik yatmasını da iyi niyet kurallarına uymayan haller kategorisine sokabilir. Böylece SGK primlerinin eksik yatması işçi bakımından haklı fesih sebebi oluşturur.

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi de verdiği bir bozma kararında ‘İşçinin SGK primlerinin gerçek ücretten yatırılmaması ve fazla çalışma ücretlerinin ödenmemesinin işçiye iş akdini haklı nedenle fesih imkanı verdiği tartışmasız’ ifadesini kullanmıştır.  Ayrıca kararda “İş Kanunu 24/2/e’deki ‘ücret’ kelimesinin geniş yorumlanması gerektiği, ikramiye, prim, fazla mesai, genel tatil, yakacak-giyecek yardımı gibi alacakların ödenmemesi durumunda da işçinin haklı fesih imkânı bulunmaktadır” denmektedir. Karar sonunda kıdem tazminatına da hükmedilmesi kararlaştırılmıştır. Demek ki SGK primlerinin hiç yatmaması ya da eksik yatırılması haklı sebeple fesih nedeni olup kıdem tazminatına hak kazandırır. İş Kanunun işçiyi korumak ruhuyla oluşturulduğu düşünülürse bu yerinde bir uygulamadır. İşçinin kıdem tazminatı hakkı doğacaktır fakat feshettiği için ihbar tazminatı alamayacaktır.

SGK Primlerinin Eksik Yatması Nedeniyle İşçi Ne Yapabilir?

SGK primleri hiç yatmayanlar veya eksik yatanlar durumu alo 170 Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bilgi Hattını arayıp durumu bildirebilirler. Kurumun denetim memurları kişinin iş yerine gelip soruşturma yaparlar. Bu noktada memurlara gösterilecek yazılı belgeler iddianın ispatında önemlidir. Ödeme makbuzu gibi maaşın gerçek tutarına ilişkin belgeler delil olarak kullanılabilir. Eksiklik fark edilirse düzeltilir, işverene gecikme cezası, zammı ve idari para cezası kesilir. Ancak uygulamada bu denetimin işveren üzerinde herhangi bir baskı unsuru oluşturmadığı ve işçinin mağduriyetine engel olmadığı görülmektedir.

Sigorta primleri eksik yatırılan işçi, iş sözleşmesini bu nedene dayalı olarak feshedebilir. İş sözleşmesinin haklı nedenle feshedilmesi halinde işçi kıdem tazminatına hak kazanacak ve bu tazminatı işveren ödemez ise yasal yollara başvurabilecektir. Diğer yandan işçi, SGK’ya şikayette bulunarak işverenin idari para cezasına çarptırılmasını da isteyebilir. Yine işçiler sigorta primlerinin eksik yatırıldığına yönelik şikayetlerini Alo 170 servis numarasına da bildirebilirler. Alo 170 Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının oluşturduğu bir çağrı ağı olup bu tür şikayetlerin incelenmesi için kurulmuştur.

Sigortası hiç yapılmamış işçiler ise bulundukları Sosyal Güvenlik Kurumu Merkez İl Müdürlüklerine başvurularını yapmalıdır.

Sigorta primlerinin eksik yatırılması veya hiç yatırılmaması nedeniyle şikayette bulunacak veya dava açacak kişilerin bordroları önem taşır. Nitekim bordroda gösterilen maaş ile SGK’ya bildirilen maaş arasındaki farklılık işçinin haklı kılınması için yeterli olacaktır. Bu nedenle gerçek maaşınızı gösterir evrakları saklamanız, bu evrakları yeri geldiğinde SGK yetkililerine veya İş Mahkemelerine ibraz etmeniz iddianızı ispatlamanız açısından önem taşır.

İşçi bunun dışında mahkemeye başvurup hizmet tespit davası açabilir. Hem işveren hem SGK dava edilir. ( güncel olarak SGK ücretlerin düşük gösterilmesi ihtimaline karşı mesleklere göre alınacak ücretleri belirleme çalışmaları yapmaktadır.)  durum tespit edilirse SGK işverenden primleri tahsil eder ve idari para cezası kesilir. Davacı bu aşamada fazla para almazken emekli olduğunda maaşını daha yüksek tutar üzerinden alır.

Sigorta Primini Eksik Yatırmanın Cezası

Bir işçinin işe girdiği gün dahil olmak üzere çıkış yaptığı güne kadar olan tüm sürelerde, işveren tarafından sigortasının yapılması zorunludur. SGK’ya her ay verilmesi gereken aylık prim ve hizmet belgesinin, işçi için çalıştığı gün sayılı ile brüt ödemelerin toplamının bildirilmesi zorunludur. İşçi, çalıştığı süre boyunca her ay düzenli olarak bu SGK’ya rapor edilir. İşçinin, hizmet akdinin sona ermesi sonrası işçi işten çıktığında veya çıkartılması durumunda sigorta çıkışı yapılarak, yine çıkış işlemlerinin tamamı SGK’ya sigortalı işten ayrılış bildirgesi ile aylık prim ile hizmet belgesinin bildirilmesi zorunludur. Ancak işveren tarafından yapılması gereken bu işlemlerin tamamının yapılmaması durumunda kayıtlı çalışması gereken işçi kayıt dışı istihdam olarak sayılmaktadır.

SİGORTA KAZANCINI EKSİK GÖSTEREN İŞVERENLERE UYGULANAN CEZALAR

Eğer işveren, sigortalı çalışanının maaşını elden veriyor veya verdirerek sigortaya kazancını eksik gösteriyorsa ağır idari para cezasına çarptırılır. Buna göre, eğer 2000TL aylık maaş alan bir çalışan, sigortaya asgari ücret veya part-time çalışan olarak gösterilerek, kazancının resmi olan kısmı bankaya yatırılmak üzere kalan kısmı makbuz imzalatmak üzere elden veriliyorsa bu idari suç oluşturmaktadır. Buna göre işveren 30 gün çalışmış işçi için 30 günden az çalışmış gösteriyor veya kazancını gerçek aldığı ücretten düşük veya eksik gösteriyorsa belge verilmesi gereken her ay için asıl veya ek aylık prim ve hizmet belgesi istenmesine ayrıca brüt asgari ücretin 2 katına idari para cezası uygulanır. Ayrıca eksik gün ve kazançlara ait sigorta primi tahsil edilerek gecikme zammı ve cezası ile işverenden tahsil edilir.

Sigortasız işçi çalıştıraran denetmen veya müfettiş tarafından inceleme yapılması durumunda kayıt geçersizliği ve kayıt ibraz etmeme nedeniyle idari para cezası uygulanır. İşçinin hastalanması veya iş kazası geçirmesi ve meslek hastalığına yakalanması durumunda SGK karşılaştığı maliyet bedelini işverenden tahsil eder. Ayrıca işverenin 1 yıl boyunca hiçbir teşvikten yararlanmaması sağlanır. Sigortasız çalıştırılan süreye ait tüm sigorta primleri işverenden, gecikme zammı ve faiziyle tahsil edilir.

Ayrıca sigortasız işçi çalıştıran işverenin, işyerinin tescili olup olmadığından SGK üzerindeki kayıtlarına kadar detaylı bir araştırma sonrasında idari para cezası uygulanmakta olup işyeri tescilsiz ise işyeri bildirgesi vermemesinden dolayı bir ceza alır. Sigortalı işe giriş bildirgesi verilmemesinden ayrıca cezalandırma uygulanır. Aylık prim ve hizmet belgesi verilmemesinden ayrıca idari para cezası uygulanır. SGK denetmenleri ve müfettişleri tarafından inceleme yapılması durumunda kayıt geçersizliği ve kayıt ibraz etmemede dolayı idari para cezası uygulanmakta olup brüt asgari ücrete göre sigortalının işe giriş bildirgesinin süresinde verilmemesinin cezası 2142TL olup hizmet belgesinin verilmemesi yine 2142TL’dir. Son 1 yıl içerisinde sigortasız işçi çalışmadıysa 4284TL idari para cezası uygulanırken son 1 yıl içerisinde birden fazla sigortasız işçi çalıştırdıysa 7497TL idari para cezası uygulanmaktadır. 

Yorumlar
Adınız :
E-Mail :
Başlık :
Yorumunuz :
Güvenlik :
Değiştir  
Toplam 0 yorum. Tüm yorumları okumak için tıklayın.
Diğer yazıları...
Köşe Yazarları
 ‹ 
 › 
Döviz Kurları
e-sgk.co e-anindakredi hizlipro dizi izle Antalya escort
Arşiv Arama
- -
Anket
Kemer Gözcü :: Antalya Kemer\\\'in Günlük Haber Portalı, Antalya Kemer\\\'den Haberler, Kemer Haberleri
© Copyright 2001 Kemer Gözcü. Tüm hakları saklıdır. Bu site Gazi SOFT haber yazılımı alt yapısı ile yapılmıştır.
GÜNDEM
Kadına Şiddet
Anayasa Haberleri
Trafik Kazaları
Yerel Seçimler
SPOR
Galatasaray
Fenerbahçe
Spor Haberleri
Şampiyonlar Ligi
SİYASET
Recep T. Erdoğan
Devlet Bahçeli
Kemal Kılıçdaroğlu
AKP Haberleri
EĞİTİM
Eğitim Haberleri
Eğitim Bakanlığı
A.Ö.L.
Eğitim Portalı
DÜNYA
Avrupa Haberleri
Amerika Gündemi
Suriye İç Savaş
Arıkan Meselesi